گیربکس های CVT و DCT دو فناوری هستند که در خودروهای چینی استفاده می شوند و ساختار و نحوه عملکرد متفاوتی دارند. این دو فناوری علائم خرابی، نقاط حساس و روش نگهداری متفاوتی دارند.
شناخت این تفاوت‌ها می تواند به راننده کمک کند تا علائم اولیه مشکل را زودتر تشخیص دهد و در هزینه ها صرفه جویی کند.
در این جا عملکرد گیربکس‌های CVT و DCT را بررسی می‌کنیم:
گیربکس CVT چیست؟
CVT مخفف عبارت Continuously Variable Transmission است.
برخلاف گیربکس‌های معمولی که از مجموعه ای از دنده های مشخص استفاده می‌کنند، گیربکس CVT می‌تواند نسبت انتقال را به صورت پیوسته تغییر دهد. ساختار CVTها به این صورت است که دو پولی با قطر مؤثر متغیر و یک تسمه فلزی وظیفه انتقال نیرو را بر عهده دارند.
یکی از مهمترین ویژگی‌های CVT، حرکت نرم و یکنواخت آن است.
مزایای گیربکس CVT
از مهم ترین مزایای CVT می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- انتقال قدرت نرم
- توان نگه داشتن موتور در محدوده مناسب دور موتور
- حذف تعویض دنده‌های پله ای قدیمی
- کم شدن مصرف سوخت
- راحتی در رانندگی
مشکلات رایج گیربکس CVT خودروهای چینی
CVT هم مثل هر سیستم مکانیکی دیگر به تعمیرات دوره ای و استفاده درست نیاز دارد.
اما رایج ترین مشکلات ان عبارت است از:
- لرزش هنگام شروع حرکت
- تاخیر در شتاب‌گیری
- افزایش غیرعادی دور موتور
- صدای غیرعادی از گیربکس
- افزایش دمای گیربکس
- مشکلات تسمه، زنجیر و پولی‌ها
- و...
گیربکس DCT چیست؟
DCT مخفف Dual Clutch Transmission است.
در گیربکس DCT به جای یک کلاچ، از دو کلاچ استفاده می شود که این کار برای مدیریت مجموعه دنده‌ها است. به زبان ساده تر ، یکی از کلاچ ها برای بخشی از دنده‌هاست و کلاچ دیگر برای بخش های دیگر دنده‌ها استفاده می شود.
این ساختار باعث می شود که گیربکس دنده بعدی را از قبل آماده کند و در زمان مناسب، انتقال قدرت را به کلاچ دیگر بسپارد.
DCT از نظر ساختار شبیه گیربکس دستی است، با این تفاوت که تعویض دنده به صورت خودکار انجام می‌شود.
جالب است بدانید که بعضی از CVT ها از کلاچ خشک و بعضی از کلاچ تر استفاده می‌کنند. به همین دلیل زمان بررسی یک خودرو باید نوع دقیق گیربکس همان مدل را در نظر گرفت.
مزایای گیربکس DCT
از مهمترین مزایای DCT می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تعویض دنده سریع
- انتقال مستقیم نیرو
- شتاب مناسب
- کاهش وقفه هنگام تعویض دنده
مشکلات رایج گیربکس DCT خودروهای چینی
- تقه هنگام تعویض دنده
- لرزش هنگام شروع حرکت
- تأخیر در درگیر شدن دنده
- فرسودگی کلاچ‌ها
- افزایش دمای کلاچ و گیربکس
- مشکلات مکاترونیک و سیستم کنترل
تفاوت اصلی CVT و DCT چیست؟
از مهم ترین تفاوت این دو گیربکس می توان به روش انتقال نیرو و تغییر نسبت انتقال اشاره کرد.
یکی از تفاوت هایی که دارند این است که CVT نسبت انتقال را به‌صورت پیوسته تغییر می‌دهد، اما DCT دارای دنده‌های مشخص است و با استفاده از دو کلاچ، دنده‌ها را به صورت خودکار تعویض می‌کند.
نمی‌توان گفت CVT همیشه بهتر از DCT است یا DCT همیشه انتخاب بهتری است. در واقع عملکرد واقعی آن ها به موارد مختلفی مانند طراحی گیربکس، نوع خودرو، شرایط رانندگی، نحوه نگهداری و سرویس دوره ای بستگی دارد.
مهمترین اصل برای افزایش عمر هر دو نوع گیربکس، استفاده صحیح از خودرو، سرویس دوره ای، استفاده از روغن با کیفیت بالا و توجه به علائم اولیه خرابی است.
.jpg)
چگونه از گیربکس CVT و DCT نگهداری کنیم؟
- از روغن مناسب استفاده کنید
- سرویس‌های دوره‌ای را جدی بگیرید
- نشتی روغن را نادیده نگیرید
- در ترافیک از رفتارهای پرتنش خودداری کنید
- در سربالایی از روش صحیح استفاده کنید
- قبل از تغییر D و R خودرو را کاملاً متوقف کنید
- علائم غیرعادی را جدی بگیرید
چرا گیربکس DCT هنگام شروع حرکت تقه یا لرزش دارد؟
در گیربکس هایی که دو کلاچ دارند، انتقال نیرو هنگام شروع حرکت وابسته به درگیری کنترل شده کلاچ ها است. ممکن است در سرعت های پایین یا هنگام شروع حرکت، مقدار کمی لرزش یا تغییرات محدودی در نحوه انتقال نیرو احساس شود ولی به معنای خرابی نیست.
با این حال، اگر تقه یا لرزش شدید زیاد شود، لازم است ماشین بررسی شود. مواردی چون فرسودگی کلاچ، دمای بالای مجموعه، مشکلات سیستم کنترل یا مکاترونیک و برخی ایرادات مکانیکی می‌توانند از عوامل احتمالی باشند
آیا بالا رفتن دور موتور در گیربکس CVT نشانه خرابی است؟
در پاسخ به این سوال باید گفت خیر، افزایش دور موتور در هنگام شتاب‌گیری لزوما نشانه خرابی CVT نیست. یکی از ویژگی‌هایی که CVT دارد این است که می‌تواند نسبت انتقال را به صورت مکرر تغییر دهد و باعث شود دور موتور برای مدت کوتاه در محدوده مناسب قرار داده شود و به همین دلیل رفتار دور موتور در CVT با گیربکس های دارای دنده‌های ثابت متفاوت است.
اما اگر افزایش دور موتور با کاهش محسوس شتاب، تأخیر غیرعادی در انتقال نیرو، لرزش، صدای غیرمعمول یا تغییر ناگهانی رفتار خودرو همراه باشد، بهتر است گیربکس بررسی شود.
سوالات متداول در مورد گیربکس CVT و DCT
گیربکس CVT بهتر است یا DCT؟
به ظور کلی نمی توان گفت کدام یک بهتر است. عملکرد و دوام هر گیربکس به طراحی آن، نوع خودرو، شرایط رانندگی و نحوه نگهداری و سرویس دوره‌ای بستگی دارد.
چرا گیربکس DCT هنگام شروع حرکت لرزش خفیف یا تقه دارد؟
اگر لرزش خفیف باشد ممکن است به نحوه درگیری کلاچ‌ها در شروع حرکت مربوط باشد و همیشه نشانه خرابی نیست. اما اگر لرزش یا تقه شدید و مکرر باشد می‌تواند به مشکلاتی مانند فرسودگی کلاچ یا ایراد در مکاترونیک مربوط باشد و نیاز به بررسی دارد.
آیا بالا رفتن دور موتور در گیربکس CVT نشانه خرابی است؟
خیر بالا رفتن دور موتور هنگام شتاب‌گیری می‌تواند بخشی از عملکرد طبیعی CVT باشد. اگر این افزایش دور موتور همراه با کاهش شتاب، تأخیر در انتقال نیرو، لرزش یا صدای غیرعادی باشد، گیربکس باید بررسی شود.
برای اینکه عمر گیربکس CVT و DCT افزایش یابد، چه کارهایی باید انجام داد؟
برای افزایش عمر مفید گیربکس استفاده از روغن مناسب، انجام سرویس‌های دوره‌ای، توجه به نشتی روغن و بررسی سریع علائم غیرعادی می‌تواند بسیار موثر باشد.
آیا رانندگی در ترافیک به گیربکس DCT آسیب می‌زند؟
جالب است بدانید که بله. ترافیک سنگین و حرکت‌های زیاد با سرعت بسیار پایین می‌تواند فشار زیاد به مجموعه کلاچ وارد کند. رعایت روش صحیح رانندگی و توصیه‌های سازنده خودرو به کاهش این فشار کمک می‌کند.
